Siemię lniane i olej lniany przy WZJG - co pokazują badania?

W 12-tygodniowym badaniu z udziałem osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego porównano codzienne stosowanie 30 g mielonego siemienia lnianego, 10 g oleju lnianego oraz brak tych produktów w grupie kontrolnej.

Po 12 tygodniach w obu grupach stosujących len zaobserwowano spadek hs-CRP, obniżenie aktywności choroby ocenianej w skali Mayo oraz poprawę jakości życia.

W grupie otrzymującej olej lniany zwrócono dodatkowo uwagę na wzrost stężenia interleukiny IL-10, czyli cytokiny uczestniczącej w regulacji odpowiedzi zapalnej.

Najprościej mówiąc: w tym badaniu zarówno mielone siemię, jak i olej lniany wiązały się z korzystnymi zmianami u osób z WZJG.

Co z tego wynika w praktyce?

Wyniki są interesujące z kilku powodów.

• korzystne zmiany obserwowano zarówno po mielonym siemieniu, jak i po samym oleju lnianym,
• siemię i olej to dwa różne produkty i mogą oddziaływać w organizmie na różne sposoby,
• całe siemię dostarcza dodatkowo błonnika, śluzów roślinnych i lignanów,
• olej lniany jest skoncentrowanym źródłem kwasu alfa-linolenowego ALA z rodziny omega-3,
• w grupie oleju lnianego szczególnie interesujący był wzrost IL-10.

Poniżej opisujemy badanie dokładniej. Upraszczamy część terminologii, aby informacja była bardziej przydatna dla osób bez przygotowania medycznego, ale zachowujemy najważniejsze parametry i wyniki badania.

Jak wyglądało badanie?

W 2021 roku opublikowano badanie zatytułowane:

The effects of flaxseed supplementation on gene expression and inflammation in ulcerative colitis patients: An open-labelled randomised controlled trial .

Badanie trwało 12 tygodni. Rozpoczęło je 90 pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, a 75 osób ukończyło cały okres obserwacji.

Uczestników przydzielono losowo do trzech grup.

• pierwsza grupa otrzymywała 30 g mielonego siemienia lnianego dziennie,
• druga grupa otrzymywała 10 g oleju lnianego dziennie,
• trzecia grupa była grupą kontrolną i nie otrzymywała ani siemienia, ani oleju lnianego.

Co dokładnie oceniali badacze?

Naukowcy chcieli sprawdzić, czy regularne stosowanie siemienia albo oleju lnianego wpłynie na kilka różnych obszarów związanych z WZJG.

Oceniano między innymi:

• markery stanu zapalnego,
• aktywność choroby,
• jakość życia pacjentów,
• stężenie wybranych cytokin,
• ekspresję wybranych genów związanych z odpowiedzią immunologiczną.

Co zmieniło się po 12 tygodniach?

Zarówno w grupie otrzymującej mielone siemię lniane, jak i w grupie otrzymującej olej lniany zaobserwowano korzystne zmiany w kilku badanych parametrach.

W porównaniu z grupą kontrolną:

• obniżyło się stężenie hs-CRP,
• obniżył się wynik w skali Mayo,
• poprawiła się jakość życia pacjentów.

Co oznacza hs-CRP?

hs-CRP jest wskaźnikiem wykorzystywanym do oceny ogólnoustrojowego stanu zapalnego.

Im wyższy poziom CRP, tym większa może być aktywność procesów zapalnych w organizmie.

W badaniu po zastosowaniu zarówno mielonego siemienia, jak i oleju lnianego obserwowano obniżenie tego parametru.

Co oznacza skala Mayo?

Skala Mayo jest jednym z narzędzi używanych do oceny aktywności wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Uwzględnia między innymi:

• częstotliwość wypróżnień,
• obecność krwi w stolcu,
• ocenę błony śluzowej jelita,
• ogólną ocenę aktywności choroby.

Obniżenie wyniku w skali Mayo oznacza więc zmniejszenie aktywności choroby ocenianej według tego systemu.

Dlaczego wynik dotyczący IL-10 jest interesujący?

Szczególną uwagę zwrócił wynik uzyskany w grupie przyjmującej olej lniany.

Zaobserwowano w niej wzrost stężenia interleukiny 10 - IL-10.

IL-10 jest cytokiną uczestniczącą w regulacji odpowiedzi immunologicznej i ograniczaniu nadmiernej aktywności procesów zapalnych.

W przypadku WZJG jest to interesujące, ponieważ przewlekły stan zapalny błony śluzowej jelita jest jednym z podstawowych elementów choroby.

A co z ekspresją genów?

Badacze analizowali również ekspresję genu TLR4, który bierze udział w regulacji odpowiedzi immunologicznej i rozpoznawaniu sygnałów związanych ze stanem zapalnym.

Po 12 tygodniach nie stwierdzono istotnych różnic w ekspresji mRNA TLR4 pomiędzy grupami.

Oznacza to, że zmiany obserwowane w innych parametrach nie obejmowały wszystkich badanych mechanizmów.

Dlaczego siemię lniane może być interesujące przy WZJG?

Siemię lniane jest produktem wyjątkowo złożonym.

Dostarcza jednocześnie:

• kwasu alfa-linolenowego ALA z rodziny omega-3,
• błonnika pokarmowego,
• śluzów roślinnych,
• lignanów,
• białka i innych naturalnych składników nasienia.

Dlatego działanie całego mielonego siemienia może być bardziej złożone niż działanie samego oleju.

Dlaczego olej lniany działa inaczej niż siemię?

Olej lniany praktycznie nie zawiera błonnika, ale jest za to bardzo skoncentrowanym źródłem kwasu alfa-linolenowego ALA.

Wysokolinolenowy olej lniany zawiera zwykle około 50-60% ALA.

ALA należy do niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3.

Z dostarczonego z dietą ALA organizm może następnie syntetyzować:

ALA → EPA → DHA

Stopień tych przemian zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju spożywanych tłuszczów, całego składu diety oraz indywidualnych cech organizmu.

Omega-3 a procesy zapalne

Kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 uczestniczą w rozbudowanych szlakach metabolicznych związanych z regulacją odpowiedzi zapalnej.

Dlatego od wielu lat są badane w kontekście chorób, w których przewlekły stan zapalny odgrywa istotną rolę.

W przypadku omawianego badania szczególnie ciekawe jest to, że korzystne zmiany obserwowano zarówno po zastosowaniu całego mielonego siemienia, jak i samego oleju lnianego.

30 g siemienia i 10 g oleju - czy to dużo?

W badaniu stosowano codziennie:

• 30 g mielonego siemienia lnianego albo
• 10 g oleju lnianego.

Nie były to więc symboliczne ilości dodawane sporadycznie do posiłków, ale regularne porcje stosowane każdego dnia przez 12 tygodni.

Siemię lniane a zwężenie lub niedrożność jelit

Siemię lniane zawiera dużo błonnika i po kontakcie z wodą zwiększa swoją objętość.

Dlatego przy zwężeniach przewodu pokarmowego, utrudnionym pasażu lub ryzyku niedrożności sytuację należy rozpatrywać inaczej niż przy prawidłowo funkcjonujących jelitach.

Olej lniany zachowuje się pod tym względem inaczej, ponieważ praktycznie nie zawiera błonnika.

Więcej na ten temat opisujemy w osobnym artykule dotyczącym siemienia lnianego przy zwężeniu i niedrożności jelit.

Co to badanie mówi nam o siemieniu i oleju lnianym przy WZJG?

Najważniejsze jest to, że po 12 tygodniach w obu grupach stosujących produkty lniane obserwowano korzystne zmiany w kilku różnych obszarach.

• zmniejszyło się hs-CRP,
• obniżyła się aktywność choroby oceniana skalą Mayo,
• poprawiła się jakość życia,
• w grupie oleju lnianego wzrosło stężenie IL-10.

To ciekawy przykład badania, w którym zwykłe produkty spożywcze zostały ocenione przy użyciu parametrów stosowanych w badaniach klinicznych.

Dlaczego to badanie jest dla nas szczególnie interesujące?

Dietą dr Budwig zajmujemy się od ponad 25 lat.

Zarówno świeży olej lniany wysokolinolenowy, jak i świeżo mielone siemię lniane należą do podstawowych produktów tego sposobu żywienia.

Dlatego szczególnie interesują nas badania, w których produkty te są analizowane nie tylko pod względem wartości odżywczej, ale również w odniesieniu do konkretnych parametrów biologicznych.

Jaki olej lniany wybrać?

Przy oleju lnianym szczególne znaczenie ma jego jakość, ponieważ zawarty w nim ALA jest podatny na utlenianie.

Dlatego wybieramy olej:

• wysokolinolenowy,
• tłoczony na zimno,
• możliwie świeży,
• chroniony przed światłem i tlenem,
• wyprodukowany z certyfikowanego ekologicznego ziarna.

Więcej o kryteriach wyboru opisujemy w poradniku jaki olej lniany wybrać .

Nasz BIO olej lniany PrimaNatura jest wysokolinolenowy, tłoczony na zimno z certyfikowanego ekologicznego ziarna i dostarczany w niewielkich partiach bezpośrednio z tłoczni.

Siemię lniane i olej lniany przy WZJG - najważniejsze wyniki badania

• badanie trwało 12 tygodni,
• rozpoczęło je 90 pacjentów z WZJG, a 75 ukończyło badanie,
• stosowano 30 g mielonego siemienia lub 10 g oleju lnianego dziennie,
• w obu grupach interwencyjnych obniżyło się hs-CRP,
• zmniejszył się wynik Mayo oceniający aktywność choroby,
• poprawiła się jakość życia,
• w grupie oleju lnianego wzrosło stężenie IL-10,
• nie stwierdzono istotnej zmiany ekspresji mRNA TLR4.

Siemię lniane i olej w diecie dr Budwig

Olej lniany i świeżo mielone siemię są również centralnymi elementami diety dr Budwig.

Jeśli chcesz dokładniej poznać sposób ich stosowania, w kursie wideo diety dr Budwig pokazuję między innymi przygotowanie pasty, wykorzystanie siemienia oraz komponowanie codziennego jadłospisu.

---

Autor: Alicja Krzywańska-Podermańska
Copyright © PrimaNatura 2016-