Omega-3 dla dzieci - olej lniany, ALA, EPA i DHA. Co warto wiedzieć?

Kwasy tłuszczowe omega-3 są ważnym elementem żywienia dzieci. Najczęściej mówi się o DHA i EPA pochodzących z ryb lub mikroalg, ale do rodziny omega-3 należy również roślinny kwas alfa-linolenowy ALA.

Jednym z jego najbogatszych naturalnych źródeł jest olej lniany. Dlatego warto wiedzieć, czym różnią się ALA, EPA i DHA oraz jakie miejsce może zajmować świeży olej lniany w diecie dziecka.

Omega-3 to nie jeden kwas tłuszczowy

Pod wspólną nazwą omega-3 kryje się cała rodzina kwasów tłuszczowych. W żywieniu człowieka szczególnie często mówi się o trzech:

• ALA - kwasie alfa-linolenowym,
• EPA - kwasie eikozapentaenowym,
• DHA - kwasie dokozaheksaenowym.

ALA jest niezbędnym kwasem tłuszczowym. Oznacza to, że organizm człowieka nie potrafi go sam wytworzyć i musi otrzymywać go wraz z pożywieniem.

Z dostarczonego z pożywieniem ALA organizm może następnie syntetyzować EPA, a z EPA - DHA.

Stopień przekształcania ALA w EPA i DHA zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju spożywanych tłuszczów, całego składu diety oraz indywidualnych cech organizmu.

ALA stanowi więc metaboliczny punkt wyjścia dla długołańcuchowych kwasów omega-3.

Dlaczego omega-3 są ważne dla mózgu?

Tłuszcze stanowią ważny składnik struktur układu nerwowego. Szczególne znaczenie dla błon komórek nerwowych ma DHA, który występuje w dużych ilościach w tkance nerwowej i siatkówce oka.

Kwas alfa-linolenowy ALA pełni inną funkcję. Jest podstawowym niezbędnym kwasem tłuszczowym rodziny omega-3 i jednocześnie substratem, z którego organizm może syntetyzować długołańcuchowe kwasy omega-3.

Dlatego w codziennym żywieniu warto zwracać uwagę nie tylko na całkowitą ilość tłuszczu, ale również na jego skład.

Omega-3 a koncentracja i nauka u dzieci

Zainteresowanie kwasami omega-3 w kontekście dzieci wynika między innymi z ich znaczenia dla układu nerwowego oraz prowadzonych od wielu lat badań nad uwagą, zachowaniem, pamięcią i procesami poznawczymi.

W badaniach tych najczęściej analizuje się EPA i DHA lub mieszaniny różnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

ALA z oleju lnianego jest natomiast naturalnym roślinnym sposobem dostarczania niezbędnego kwasu omega-3, z którego organizm może wytwarzać kolejne kwasy tej rodziny.

Olej lniany - bardzo bogate roślinne źródło ALA

Wysokolinolenowy olej lniany należy do najbogatszych naturalnych roślinnych źródeł kwasu alfa-linolenowego ALA.

Nasz BIO olej lniany PrimaNatura zawiera około 54 g ALA na 100 g oleju.

Oznacza to, że w porcji 10 g oleju znajduje się około 5,4 g ALA.

Typowy wysokolinolenowy olej lniany charakteryzuje się również proporcją kwasów omega-3 do omega-6 wynoszącą około 3:1.

ALA z oleju lnianego jako punkt wyjścia do EPA i DHA

Olej lniany dostarcza przede wszystkim ALA.

Z ALA organizm może wytwarzać EPA, a następnie DHA.

Stopień tej konwersji zależy od wielu czynników, między innymi od rodzaju tłuszczów obecnych w diecie, proporcji poszczególnych kwasów tłuszczowych oraz indywidualnych cech metabolicznych.

Bezpośrednie źródła EPA i DHA, takie jak ryby lub mikroalgi, dostarczają te kwasy bez etapu wcześniejszej konwersji z ALA.

Olej lniany pozostaje jednak bardzo skoncentrowanym i naturalnym źródłem podstawowego roślinnego kwasu omega-3.

Dlaczego jakość oleju lnianego ma znaczenie?

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe są podatne na utlenianie. Dotyczy to zarówno ALA, jak i EPA oraz DHA.

Dlatego w przypadku oleju lnianego warto zwracać uwagę nie tylko na deklarowaną zawartość omega-3, ale również na:

• świeżość oleju,
• temperaturę tłoczenia,
• ograniczenie kontaktu z tlenem,
• ochronę przed światłem,
• sposób butelkowania,
• warunki przechowywania.

Dlaczego wybieramy olej BIO?

W przypadku produktu spożywanego regularnie przez dzieci zwracamy uwagę również na pochodzenie surowca.

BIO olej lniany PrimaNatura powstaje z certyfikowanego ekologicznego ziarna lnu.

Rolnictwo ekologiczne podlega ograniczeniom dotyczącym stosowania syntetycznych środków ochrony roślin i nawozów, dlatego ekologiczne pochodzenie nasion jest dla nas jednym z podstawowych kryteriów wyboru oleju.

Świeżość szczególnie ważna przy omega-3

Kwasy omega-3 są chemicznie bardziej podatne na utlenianie niż wiele innych kwasów tłuszczowych.

Dlatego olej lniany powinien być możliwie świeży i prawidłowo chroniony od momentu tłoczenia aż do spożycia.

Nasz olej jest tłoczony w technologii Omega-Safe, z ograniczeniem dostępu ciepła, światła i tlenu, a następnie butelkowany w warunkach ograniczających utlenianie.

Zamawiamy go bezpośrednio z tłoczni w niewielkich partiach. Podajemy również datę tłoczenia, dzięki czemu można sprawdzić, jak świeży jest olej.

Smak oleju ma znaczenie, szczególnie u dzieci

Nawet najlepszy skład produktu niewiele pomoże, jeżeli dziecko po prostu nie będzie chciało go jeść.

Świeży olej lniany dobrej jakości powinien mieć delikatny, lekko nasienny lub orzechowy smak.

BIO olej lniany PrimaNatura powstaje z surowca dobieranego również pod kątem walorów sensorycznych. Jest to szczególnie ważne, jeżeli olej ma być regularnym elementem rodzinnego jadłospisu.

Jak podawać dzieciom olej lniany?

Jednym ze sposobów wykorzystania oleju lnianego jest pasta dr Budwig, czyli dokładnie zmiksowana emulsja oleju lnianego z chudym twarogiem.

Pasta ma łagodną, kremową konsystencję i może być podstawą zarówno słodkiego, jak i wytrawnego posiłku.

W wersji śniadaniowej można połączyć ją między innymi z:

• jabłkiem,
• bananem,
• owocami jagodowymi,
• innymi owocami sezonowymi,
• świeżo zmielonym siemieniem lnianym,
• niewielką ilością naturalnego miodu.

W ten sposób olej nie jest podawany dziecku jako osobna łyżka tłuszczu, ale staje się składnikiem normalnego posiłku.

Siemię lniane jako drugi sposób na wprowadzenie ALA

Olej nie jest jedynym produktem lnianym dostarczającym ALA.

Źródłem tego kwasu jest również samo siemię lniane, które dodatkowo dostarcza błonnika, białka oraz innych naturalnych składników obecnych w całym nasieniu.

Siemię najlepiej mielić bezpośrednio przed przygotowaniem posiłku, ponieważ po rozdrobnieniu zawarty w nim tłuszcz ma znacznie większy kontakt z tlenem.

ALA, EPA i DHA - jak o nich myśleć?

Najprościej potraktować je jako elementy tego samego szlaku metabolicznego.

ALA jest niezbędnym roślinnym kwasem omega-3, z którego organizm może syntetyzować EPA, a następnie DHA.

Bezpośrednie źródła EPA i DHA dostarczają natomiast gotowe długołańcuchowe kwasy omega-3.

Dlatego zamiast pytać wyłącznie „jaki suplement omega-3 kupić?”, warto spojrzeć na cały sposób żywienia dziecka: jakie tłuszcze dominują w jego diecie, jak często je ryby, nasiona i orzechy oraz czy regularnie otrzymuje naturalne źródła ALA.

Najważniejsze wnioski

• ALA, EPA i DHA należą do tej samej rodziny omega-3.
• ALA jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, który musi być dostarczany z dietą.
• Z ALA organizm może syntetyzować EPA, a następnie DHA.
• Stopień konwersji zależy między innymi od rodzaju spożywanych tłuszczów, całego składu diety i indywidualnego metabolizmu.
• Olej lniany jest jednym z najbogatszych naturalnych roślinnych źródeł ALA.
• BIO olej lniany PrimaNatura zawiera około 54% ALA.
• Typowa proporcja omega-3 do omega-6 w oleju wysokolinolenowym wynosi około 3:1.
• W przypadku oleju bogatego w omega-3 szczególnie ważne są świeżość i ochrona przed utlenianiem.
• Olej lniany można łatwo włączyć do posiłków dzieci, między innymi w postaci pasty dr Budwig.

Więcej informacji o świeżym oleju znajdziesz na stronie BIO oleju lnianego PrimaNatura .

---

Autor: Alicja Krzywańska-Podermańska
Copyright © PrimaNatura 2016-