Czy dieta dr Budwig pomaga na stawy? Olej lniany, omega-3 i siemię lniane

Problemy ze stawami należą do tematów, które pojawiały się również w wykładach i publikacjach dr Johanny Budwig.

Budwig łączyła prawidłowe funkcjonowanie organizmu z jakością tłuszczów obecnych w diecie i szczególne znaczenie przypisywała wielonienasyconym kwasom tłuszczowym, przede wszystkim kwasowi alfa-linolenowemu ALA z rodziny omega-3.

Co dr Budwig pisała o stawach?

Jedną z najbardziej znanych anglojęzycznych publikacji Budwig jest książka Flax Oil as a True Aid Against Arthritis, Heart Infarction, Cancer and Other Diseases.

Zawiera ona między innymi wykład wygłoszony przez Budwig w Zurychu w 1959 roku. Autorka przedstawiała w nim własną koncepcję roli tłuszczów w błonach komórkowych i funkcjonowaniu różnych tkanek.

W odniesieniu do stawów zwracała uwagę na błonę maziową oraz prawidłowe wytwarzanie mazi stawowej.

Według Budwig nieprawidłowy skład tłuszczów w organizmie mógł wpływać na funkcjonowanie tych struktur i sprzyjać procesom degeneracyjnym.

Co odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie stawu?

Powierzchnie stawowe są pokryte chrząstką, a wnętrze stawu zawiera płyn maziowy.

Maź stawowa zmniejsza tarcie pomiędzy powierzchniami stawowymi i uczestniczy w odżywianiu chrząstki.

W prawidłowym funkcjonowaniu stawu znaczenie mają więc nie tylko same powierzchnie kostne, ale również chrząstka, błona maziowa, płyn stawowy oraz otaczające staw mięśnie i tkanki.

Gdzie w tej koncepcji pojawia się olej lniany?

Olej lniany wysokolinolenowy jest jednym z najbogatszych naturalnych roślinnych źródeł kwasu alfa-linolenowego ALA.

Typowy olej wysokolinolenowy zawiera około 50-60% ALA, a proporcja omega-3 do omega-6 wynosi zwykle około 3:1.

ALA jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, którego organizm człowieka nie potrafi sam wytwarzać i dlatego musi otrzymywać go wraz z pożywieniem.

Z ALA organizm może następnie syntetyzować EPA, a z EPA - DHA.

Stopień przekształcania ALA w EPA i DHA zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju spożywanych tłuszczów, całego składu diety oraz indywidualnych cech organizmu.

Omega-3 a procesy zapalne

Jednym z powodów zainteresowania kwasami omega-3 w kontekście stawów jest ich udział w metabolizmie związków zaangażowanych w regulację procesów zapalnych.

Kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 są od wielu lat badane w kontekście chorób zapalnych i zwyrodnieniowych, w tym różnych problemów dotyczących stawów.

Szczególnie dużo badań dotyczy długołańcuchowych kwasów EPA i DHA, ale zainteresowanie obejmuje również ALA oraz całe produkty roślinne, takie jak siemię lniane.

A co wiadomo o ALA i oleju lnianym?

ALA jest badany między innymi w kontekście metabolizmu tłuszczów, procesów zapalnych oraz funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.

Olej lniany jest jednym z najbardziej skoncentrowanych naturalnych źródeł tego kwasu.

Dlatego w diecie dr Budwig zajmuje centralne miejsce, a jego jakość, świeżość i sposób wykorzystania mają szczególne znaczenie.

Czy siemię lniane może mieć znaczenie dla stawów?

Siemię lniane dostarcza nie tylko ALA, ale również błonnika i lignanów.

Lignany są związkami roślinnymi zaliczanymi do fitoestrogenów i mogą wpływać na metabolizm estrogenów.

Z tego względu siemię lniane jest interesującym składnikiem diety również w kontekście procesów związanych z tkanką kostną, chrząstką i funkcjonowaniem stawów.

W diecie dr Budwig siemię spożywa się najlepiej świeżo zmielone, tak aby ograniczyć utlenianie zawartych w nim wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Jak dieta dr Budwig wykorzystuje olej lniany?

W ścisłej diecie dr Budwig oleju lnianego nie spożywa się samodzielnie i nie polewa nim zwykłych potraw.

Podaje się go przede wszystkim w dwóch formach:

• w paście dr Budwig - dokładnie zmiksowanego z chudym twarogiem,
• w Oleoluxie - specjalnie przygotowanym tłuszczu do potraw wytrawnych.

Świeżo mielone siemię lniane jest natomiast osobnym, codziennym elementem diety.

Jaki olej lniany wybrać?

Jeżeli olej lniany ma być elementem diety dr Budwig, szczególnie ważna jest jego jakość.

Powinien być:

• wysokolinolenowy,
• bogaty w ALA,
• tłoczony na zimno,
• bardzo świeży,
• chroniony przed światłem i tlenem,
• wyprodukowany z certyfikowanego ekologicznego ziarna.

Więcej o kryteriach wyboru opisujemy w poradniku jaki olej lniany wybrać do diety dr Budwig .

W PrimaNatura stosujemy BIO olej lniany wysokolinolenowy PrimaNatura , tłoczony na zimno z certyfikowanego ekologicznego ziarna i dostarczany w niewielkich partiach.

Dieta dr Budwig a zdrowie stawów

Dieta dr Budwig kładzie duży nacisk na naturalne źródła omega-3, warzywa i owoce, żywność mało przetworzoną oraz ograniczenie przemysłowo przetworzonych tłuszczów.

W tym ujęciu stanowi sposób odżywiania, który można rozpatrywać jako element szerszego podejścia do utrzymania prawidłowego funkcjonowania stawów i całego organizmu.

Szczególne miejsce zajmuje w niej regularne dostarczanie ALA z oleju lnianego i siemienia oraz duża ilość naturalnych produktów roślinnych.

Co jeszcze ma znaczenie przy zwyrodnieniu stawów?

Sposób żywienia jest jednym z elementów szerszego podejścia do zdrowia stawów.

Znaczenie mają również:

• masa ciała,
• regularna aktywność fizyczna,
• siła mięśni otaczających staw,
• zakres ruchu,
• obciążenia treningowe,
• regeneracja,
• przebyte urazy,
• biomechanika ruchu.

U osoby aktywnej, na przykład uprawiającej kolarstwo, warto więc patrzeć jednocześnie na dietę, regenerację, siłę mięśni i mechanikę pracy stawu.

Najważniejsze wnioski

• Johanna Budwig interesowała się rolą tłuszczów również w kontekście stawów,
• olej lniany jest bardzo bogatym roślinnym źródłem ALA z rodziny omega-3,
• ALA uczestniczy w szlaku prowadzącym do powstawania EPA i DHA,
• omega-3 są badane w kontekście procesów zapalnych i funkcjonowania stawów,
• siemię lniane dostarcza ALA, błonnika i lignanów,
• lignany należą do fitoestrogenów i wpływają na metabolizm estrogenów,
• dieta dr Budwig opiera się na naturalnych źródłach omega-3 i żywności mało przetworzonej,
• zdrowie stawów zależy również od aktywności, masy ciała, mięśni i biomechaniki.

Jak poznać dietę dr Budwig krok po kroku?

Jeżeli chcesz dokładniej poznać dietę, warto zacząć od całej koncepcji, a nie wyłącznie od samego oleju lnianego.

---

Autor: Alicja Krzywańska-Podermańska
Copyright © PrimaNatura 2016-